Tu jesteś: Medcentre | Medycyna w pigułce  »  Dolegliwości  »  Częste wzdęcia - jak im zapobiegać?

Częste wzdęcia - jak im zapobiegać?

Opublikowano w kategorii Dolegliwości       
Częste wzdęcia - jak im zapobiegać?

Wzdęcia oraz ich krępujące efekty - gazy czy odbijanie się - są objawem nieprawidłowości w trawieniu. Mogą być związane ze schorzeniami przewodu pokarmowego, ale najczęściej ich przyczyną jest dieta.

Część spożytych węglowodanów nie zostaje strawiona i trafia do jelita grubego, gdzie poddana jest działaniu bakterii jelitowych. Wywołują one fermentację, w trakcie której pojawiają się gazy. Ich nieprzyjemna woń jest wypadkową dwutlenku węgla, metanu, wodoru i azotu. Tlen dostarczany wraz z powietrzem powoduje dalszą fermentację i wzrost objętości gazów. Stąd dojmujące uczucie przepełnienia i "przelewania się" wewnątrz brzucha oraz możliwe towarzyszące bolesne skurcze jelit oraz duszności, związane z naciągniętą przeponą.

Z kolei odbijanie się to usuwanie powietrza, które dostaje się do żołądka podczas jedzenia, picia czy palenia papierosów. Połknięte powietrze łatwiej wydalane jest, gdy organizm znajduje się w pozycji pionowej (stąd dobry zwyczaj poobiednich spacerów).

Oprócz wzdęć spowodowanych schorzeniami (niewydolność trzustki, niedobór laktazy - enzymu odpowiedzialnego za trawienie mleka i pochodnych, nieżyt żołądka czy jelit) najczęstszą przyczyną dyskomfortu jest niewłaściwa dieta oraz złe nawyki żywieniowe. Najbardziej wzdęciotwórcze są:

  • cukry z rodziny oligosacharydów - występują w fasoli, kapuście, brokułach, brukselce, grochu i soczewicy,
  • laktoza, czyli cukier obecny w mleku - może zwiększyć wydzielanie gazów aż ośmiokrotnie; u 1/3 osób po 60. roku życia nie występuje trawiący go enzym laktazy,
  • skrobia występująca w pszenicy, owsie, kukurydzy, ziemniakach, chlebie i makaronie,
  • niektóre rozpuszczalne włókna - beta-glukany w otrębach czy pektyna w jabłkach, trafiają do jelita grubego tylko częściowo przetrawione i mogą tam stanowić pożywkę dla gazotwórczych bakterii.

Wzdęciom częściowo zapobiegają czosnek i imbir, gdyż doprowadzają do rozpadu pęcherzyków gazu zgromadzonego w żołądku i jelitach. Podobne działanie mają niektóre przyprawy - kminek, koper włoski, majeranek czy kolendra.

Oprócz diety niebagatelną rolę przy zbieraniu się gazów odgrywają też nawyki żywieniowe:

  • pospieszne jedzenie potraw, co wzmaga połykanie powietrza podczas posiłku,
  • picie napojów gazowanych w dużych ilościach,
  • niedokładne gryzienie pokarmów,
  • posiłki nieregularne i zbyt obfite,
  • spożywanie produktów ciężkostrawnych, smażonych i pieczonych,
  • palenie papierosów (poza wszelkimi innymi złymi efektami) bezpośrednio przed posiłkiem,
  • zawartość sztucznych barwników oraz konserwantów w pożywieniu.

Przy wzdęciach można oczywiście wspomagać się ziołowymi preparatami, dostępnymi na rynku bez recepty, jednak niwelują one jedynie skutki, nie przyczyny. Warto też pamiętać, by nie bagatelizować objawów; nadmierne gazy mogą bowiem być sygnałem zaburzeń trawienia, a wzdęcia świadczyć o niedoborze enzymów trzustkowych, torbieli jelit, celiakii czy zapaleniu. Przy częstym odczuwaniu bólu brzucha i skurczów jelit w kilka godzin po posiłku, należy skonsultować się z lekarzem, który zleci wykonanie badania krwi, kału i USG jamy brzusznej pod kątem obecności pasożytów.